AT YARDIMLI TEDAVİ (hippotherapy)

Atla Tedavi veya At Yardımlı Tedavi diye Türkçe olarak tarif edebileceğimiz tedavi metodunun İngilizce literatürde değişik şekillerde adlandırıldığını görmekteyiz. Bunlardan en sık kullanılanları; “Hippotheraphy, Therapeutic Horseback Riding, Therapeutic Riding, Riding Theraphy” dir.

Atla tedavi (Hippotheraphy), atları bir “terapist” olarak kullanarak yapılan bir tedavi şeklidir ki, özürlü kişilerde kavrayışa ait, fiziksel, duygusal, sosyal, öğrenmeye ve davranışa ait hedefleri olan bir işlemdir. Atla tedavi ile ilgili eski kayıtlar çok net olmamakla birlikte bitmekte olan yüzyılımızın başlarında tedavi amaçlı olarak atların kullanıldığını görmekteyiz. I. Dünya Savaşı sırasında Oksford hastanesinde yaralı askerlerin tedavilerinde atlar kullanılmıştır. “The British Riding for the Disabled Association (RDA)” 1969 yılında ingiliz kraliyet ailesinin destekleriyle kurulmuş olup özürlüler için binicilik programları şekillendirerek çeşitli yarışmalar tertip etmektedirler. Ayrıca Almanya ve İsviçre’de bu tedavi şekli geliştirilerek at yardımlı tedavinin tıbbi modeli kurulmuştur. Yine 1969’da Amerika Birleşik Devletleri’nde “The North American Riding for the Handicapped Association (NARHA)” , ABD ve komşularında dağınık gruplar halinde yapılan bu tedaviyi bir çatı altında toplayıp daha etkili bir şekilde yürütebilmek amacıyla kurulmuştur. NARHA bu konu ile ilgili rehberlik, tedavi edici gözlemci yetiştirme, tedavi merkezlerindeki standardını arttırma gibi hizmetleri yürütmektedir.

Günümüzde pek çok ülkede Atla Tedavi tıbbi bir tedavi şekli olarak kabul edilmekte ve kullanılmaktadır. Bu tedavi metodu uygulanırken tıp doktorları, psikiyatrist ile psikologlar, fizik tedavi uzmanları ile fizyoterapistler, meşguliyet tedavisi elemanları, konuşma tedavisi elemanları ve binicilik öğretmenleri yapılacak tedavinin şekline ve özürlü şahsın durumuna göre ekip içinde bulunurlar. Bu ekibe ayrıca gönüllüler, davranış bilimciler gibi şahıslar da zaman zaman katılırlar.

 

ÖĞRENME KAZANIMLARI

· Öncelikle çevremizdeki cisimleri sınırlarının, büyüklüklerinin ve renklerinin ayırtedilmesi gerekir. Bütün bunlar at sırtında daha kolay öğretilebilir. Binicilik dersinin bir parçası olarak oyun oynar gibi öğrenmek daha kolaydır.

· Zamanlama, örnekleme ve motor denge: Bazen bir kalemi tutmak gibi sağlıklı bireyler için çok basit olan eylem, aslında çok karmaşık sinir sistemi işlemleri sonucunda meyda gelmekte ve özürlü bir kişi için çok zor olabilmektedir. Bunların öğretilmesi at sırtında daha kolay olmaktadır.

· Göz-el koordinasyonunun geliştirilmesi.

· At sırtında görsel uzaysal algılamaya ait becerilerin geliştirilmesi sağlanır.

· Ayırdedebilme: Binici çevresindeki kuvvetli uyaranları, daha az kuvvetli uyaranlardan ayırdedebilmeyi öğrenir. Bunu öğrenmede atı ona en büyük yardımcıdır. Çünkü atlar oldukça hassas hayvanlar olup çevrelerindeki herşeye dikkat ederler ve bunu hareketleriyle belli ederler.

PSİKOLOJİK KAZANIMLAR:

· Kendini daha iyi hissetme

· Özgüvenin arttırılması: Kendinden daha büyük ve güçlü bir hayvanı kontrol edebilme becerisi özgüveni arttırır.

· Dış dünyaya karşı ilginin arttırılması: Binici ata binerken, ata tam hakimiyet sağlayabilmesi için hem atını iyi hissetmesi hem de çevresinde olan bitene dikkat etmesi gereklidir.

· Kendi hayatına ilginin arttırılması: Binicilik sporunun heyecanı binici için uyarıcı bir etki yapar.

· Risk alma kaabiliyetinde artış: Binicilik riskli bir spordur. Binici at sırtında iken korkuyu öğrenir ve böylece ata hakim olma yönünde yeni hünerler geliştirir.

· Sabrın geliştirilmesi: Bazen atın binicinin isteklerine cevap vermemesi temel binicilik tekniklerinin tekrar tekrar ata uygulanmasını gerektirir ki bu da ancak sabırla olabilecek bir teydir.

· Duyguların kontrolü ve öz-disiplin: Binici kendi kontrolünü kaybettiğinde atın kontrolünün de kaybolduğunu görür. Bağırma, ağlama gibi duygusal davranışlar atı ürkütür. Bunu anlayan özürlü binici ata hakim olmak için mutlaka duygularını kontrol etmek zorundadır.

· Normalin hissedilmesi

· Kontrol sahasının genişletilmesi: Sonuçta binici kendini kontrol edebildiği ölçüde atı ve onun gücünü kontrol edebildiğini görür.

SOSYAL KAZANIMLAR:

· Arkadaşlık: Binicilik bireysel bir aktivite olmakla birlikte genellikle grup halinde yapılır.Atları ve binicilik sporunu seven bir kimse bu sporu yaparken daha kolay sosyal ilişkilere girer ve arkadaşlık duygusu gelişir.

· Hayvan sevgisinin geliştirilmesi: Atlar iyi bakım isteyen hayvanlardır. Binici zamanla kendisinden önce bindiği atı düşünmeye başlar ve böylece aralarında bir dostluk kurulur.

· Tecrübenin arttırılması:Tecrübelerin çeşitliliği binicilikte sonsuzdur. Atla meşgul olmak, onu tımar etmek, binmek ve gezmek biniciye çok şey öğretir. Özürlü bir kişi yalnız olarak yapamadığı pek çok şeyi ata binerek yapabilir.

· Eğlence: Tabi ki binicilik aynı zamanda oldukça eğlenceli bir spordur. Özürlü bir kişi sıkıcı hastane veya ev ortamından uzakta eğlenerek farkında olmadan pek çok şeyi öğrenmiş olur.

Kaynak:http://hippoterapi.8m.com